و ذأفانا مر . ذأف . ذاقنة ( z qenat ) ا . ع . آنچه زير زنخ باشد . و سر حلقوم . و تندى حلقوم . و سيب آدم . و چنبر گردن و فرود شكم متصل بناف . و چاه سينه و بالاى شكم . ج : ذواقن . ذاك ( z ka ) ع . كلمهء اشاره كه به چيز دور اشاره كنند يعنى آن و يا او . و ذاك الان و ذاك الوقت يعنى آن‌وقت و در آن زمان . ذاكر ( z ker ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - ياد آورنده و ستايش‌كنندهء خدا . و روضه خوان . ذاكرة ( z kerat ) ا . ع . قوهء حافظه . ذاكى ( z ki ) ص . ع . مسك ذاك : مشك تيز و بلند بوى . ذاكية ( z kiyat ) ص . ع . مسك ذاكية : مشك تيز و بلند بوى . ذال ( z l ) ا . پ . تاج خروس . ذال ( z l ) ا . ع . حرف نهم از الفباى اتبثى . مر . ذ . ذأل ( za'l ) م . ع . ذال ذألا و ذألانا ( از باب فتح ) : سرعت نمود . و يا سبك و نرم رفت و خراميد . ذألان ( za'l n ) و ( zo'l n ) ا . ع . گرگ . و شغال . ذألان ( zaal n ) ا . ع . پويهء گرگ . ج . ذآليل . ذألان ( zaal n ) ذأل ذألا و ذألانا مر . ذأل . ذالذلك ( z lzalak ) ا . پ . قسمى از آلوى كوهى . ذالغ ( z leq ) ا و ص . ع . لقب است مر كسى را كه بد مىخندد . و امر ذالغ : كار بيفايده . ذالك ( z leka ) ع . كلمهء اشاره كه بدان به چيز مذكر اشاره كنند يعنى اين . ذآليل ( za lil ) ع . ج . ذألان . ذأم ( za'm ) م . ع . ذأمه ذأما ( از باب فتح ) : خرد و حقير داشت او را و عيب كرد و راند وى را و رسوا نمود . ذام ( z m ) ا . ع . عيب و نكوهش . المثل : لا تعدم الحسناء ذاما . ذام ( z m ) م . ع . ذامه ذيما و ذاما ( از باب ضرب ) : عيب كرد او را . يق : ذمته و ذامته و ذممته كلمه بمعنى . ذأمة ( za'mat ) ا . ع . سخن . و ما سمعت منه ذأمة اى كلمة . ذامر ( z mer ) ا . ع . ترساننده . يق : جاء فلان ذامرا اى متهددا . ذامى ( z mi ) ا . ع . شكار بتير افگنده . ذان ( z n ) ا . ع . عيب . ذان ( z ne ) ع . تثنيهء كلمهء اشارهء ذا . ذان ( z nn ) ص . ع . مردى كه آب از هر دو سوراخ بينى وى روان باشد . ذانب ( z neb ) ص . ع . سپس رو . ذانة ( z nnat ) ص . ع . مؤنت ذان زنى كه آب از هر دو سوراخ بينى وى روان باشد . ذانك ( z neka ) و ( z nneka ) ع . تثنيهء كلمه اشارهء ذاك . ذانون ( zanun ) ا . ع . يونس پيغمبر . ذآنين ( za nin ) ع . ج . ذؤنون . ذأو ( za'v ) م . ع . ذأى الابل ذأوا و ذأيا ( از باب فتح و نصر ) : دور كرد شتران را و راند . و ذأى المرأة : جماع كرد با آن زن . و ذأى البقل : پژمرده شد آن تره . ذأوة ( za'vat ) ا . ع . گوسپند لاغر . ذاوى ( z vi ) ص . ع . پژمريدهء از گياه و يا از ميوه . ذاهب ( zaheb ) ص . ع . رونده و در گذرنده . و الطويل الذاهب : بسيار دراز . ذاهبة ( z hebat ) ا . ع . شتر رونده . ج : ذواهب . ذاهفة ( z hefat ) ص . ع . ابل ذاهفة : شتران بستوه آمدهء از بسيارى رفتن . ذاهل ( z hel ) ص . ع . غافل و بىخبر . ذأى ( za'y ) ا . ع . ذأى ذأوا و ذأيا . مر . ذأو . ذائب ( z eb ) ا . ع . گذاختگى و ذوبان . و ذائب المال : برده و ستور و حشم ضد جامد المال . ذائد ( z ed ) ا و ص . ع . راننده و دور كننده . ج : ذود و ذواد و ذاوة . و رجل ذائد اى حامى الحقيقة دفاع . و نام اسبى . و نام شمشيرى . ذائر ( z er ) ص . ع . زن ناسازوار با شوى خود و بىشرم . ذائع ( z e ' ) ص . ع . اشگارا و فاش . و پراكنده . ذائق ( z eq ) ا . ع . چشنده و چاشنى كننده . ذائقة ( z eqat ) ا . ع . ذائقه . ذائقه ( z eqe ) ا و ص . پ . - مأخوذ از تازى - يكى از حواس پنج‌گانهء ظاهرى كه بواسطهء آن طعم و مزهء چيزها درك مىگردد . ذائك ( z eka ) ع . كلمهء اشاره بمعنى ذالك . ذائل ( z el ) ص . ع . حلق ذائل : حلقه‌هاى باريك و لطيف از زره . و فرس ذائل : اسب دم دراز . و درع ذائل : زره دامن دراز . و ذيل ذائل : خوارى و رسوائى . ذائلة ( z elat ) ص . ع . اسب مادهء دم دراز . و درع ذائلة : زره دامن دراز . ذب ( zabb ) ا و ص . ع . گاو دشتى و آن را